ไขข้อสงสัย เกลารากฟัน เพื่อรักษาโรคปริทันต์อักเสบคืออะไร

27/12/2024 ทันตกรรมทั่วไป

คราบหินปูน และสิ่งสกปรกต่าง ๆ ไม่ได้เกาะอยู่แค่บนผิวฟันที่เรามองเห็นได้เท่านั้น แต่ยังลงลึกไปถึงใต้เหงือกได้เลยทีเดียว “การเกลารากฟัน” เพื่อทำให้ฟันสะอาด รากฟันแข็งแรงจึงเป็นสิ่งจำเป็นที่ไม่ควรมองข้ามด้วยเช่นกัน
การเกลารากฟัน เป็นหนึ่งในทันตกรรมที่เราต้องทำเป็นประจำสม่ำเสมอ โดยทันตแพทย์จะใช้เครื่องมือขจัดคราบหินปูน และสิ่งสกปรกต่าง ๆ ที่ติดอยู่บนผิวฟัน รวมไปถึงใต้เหงือกออกเพื่อลดปัญหาเหงือกอักเสบ และรักษาสุขภาพฟันด้านอื่น ๆ ใครที่กำลังสนใจการเกลารากฟันแล้วอยากรู้ข้อมูลเพิ่มเติมว่าควรไปทำบ่อยแค่ไหน เจ็บไหม และหลังทำต้องดูแลตัวเองอย่างไร ไปติดตามพร้อมกันได้เลย

การเกลารากฟัน คืออะไร

การเกลารากฟัน (Root Planing) เป็นการกำจัดจุลินทรีย์ และคราบหินปูนที่สะสมลึกลงไปใต้ผิวรากฟันด้านล่าง และเนื้อเยื่ออักเสบที่อยู่ใต้เหงือกลึก ส่วนใหญ่ทันตแพทย์จะเริ่มจากการขูดหินปูนด้านบนออกให้หมดก่อน จากนั้นจึงใช้เครื่องมือปริทันต์โดยเฉพาะ เช่น คิวเรตต์ (Curette) และ ซิกเกล (Sickle) เพื่อขูดหินปูนที่หลงเหลืออยู่ออก และเกลารากฟันใต้เหงือกให้สะอาดปราศจากสิ่งสกปรกต่าง ๆ โดยส่วนใหญ่ในขั้นตอนการเกลารากฟัน ทันต์แพทย์มักฉีดยาชาร่วมด้วย

ควรเกลารากฟันทุกซี่เลยไหม

ขึ้นอยู่กับดุลยพินิจของทันตแพทย์ว่าจะเกลารากฟันเพียงบางซี่ หรือจำเป็นต้องเกลาทั้งปาก จากการพิจารณาสุขภาพฟันของคนไข้ หากคนไข้มีโรคปริทันต์หลายซี่ และค่อนข้างรุนแรงก็มีโอกาสต้องเกลารากฟันหลายซี่ แต่ทันตแพทย์จะทยอยทำให้ ไม่จำเป็นต้องทำเพียงครั้งเดียว

ประโยชน์ของการเกลารากฟัน

• รักษาผู้ป่วยที่เป็นโรคปริทันต์อักเสบ (มีการทำลายอวัยวะปริทันต์ที่ลุกลามไปถึงกระดูกเบ้าฟัน)
• ช่วยแก้ปัญหาผู้ที่มีเหงือกอักเสบ เหงือกร่น หรือมีฟันโยกจากการเป็นโรคปริทันต์อักเสบ
• ช่วยลดปัญหากลิ่นปากเนื่องจากการสะสมของเชื้อแบคทีเรีย
• ช่วยให้คนไข้ดูแลสุขภาพในช่องปากได้ดีขึ้น
• ป้องกันการเกิดโรคปริทันต์ได้
• ฟัน และเหงือกแข็งแรงขึ้น เพราะผิวฟันเรียบ ไม่มีคราบหินปูน และเชื้อโรคเกาะ

การเกลารากฟัน ต่างจาก การขูดหินปูน อย่างไร

การขูดหินปูนเป็นการกำจัดหินปูนที่สะสมอยู่บนฟันเหนือเหงือก หรืออยู่ใต้เหงือกลงไปเล็กน้อย ส่วนใหญ่แพทย์จะใช้เครื่องขูดหินปูนในการกำจัดคราบหินปูนออก จึงมีเสียงดัง และมีน้ำเยอะ ไม่จำเป็นต้องใช้ยาชาเพราะไม่เจ็บ แต่อาจเสียวฟันเล็กน้อย ส่วนการเกลารากฟันเป็นการกำจัดหินปูน หรือสิ่งสะสมบนผิวรากฟัน และเนื้อเยื่ออักเสบที่อยู่ใต้เหงือกลึก ส่วนใหญ่ต้องรักษามากกว่า 1 ครั้ง ทันตแพทย์จะฉีดยาชาก่อนทุกครั้ง

ขั้นตอนการเกลารากฟัน มีอะไรบ้าง

• ตรวจวัดร่องปริทันต์ และเอกซเรย์ฟันเพื่อประเมินความรุนแรงของการเกิดโรค
• ทันตแพทย์จะขูดหินปูนบริเวณผิวฟัน และขอบเหงือกออก
• ฉีดยาชาเพื่อทำการเกลารากฟันให้ผิวรากฟันสะอาด และเรียบ จากนั้นจึงขูดออกทีละส่วน หรือทีละครึ่งปาก
• ในเคสที่คนไข้เป็นโรคปริทันต์รุนแรง อาจต้องใช้การผ่าตัดเปิดเหงือก ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับดุลยพินิจของทันตแพทย์
• ติดตามผลการรักษาว่าสุขภาพช่องปาก และเหงือกดีขึ้นหรือไม่

วิธีการดูแลตัวเองหลังจากเกลารากฟัน

• หลังจากเกลารากฟัน คนไข้ส่วนใหญ่จะมีอาการเสียวฟันซึ่งเป็นอาการปกติ และจะหายไปเองภายใน 1-2 สัปดาห์ คนไข้สามารถใช้ยาสีฟันลดอาการเสียวฟันช่วยได้
• หลังการรักษาอาจมีเลือดซึมบริเวณขอบเหงือก และบวม ซึ่งเป็นอาการปกติ
• พบทันตแพทย์ตามนัดเพื่อติดตามอาการ
• รักษาความสะอาดภายในช่องปากสม่ำเสมอ แปรงฟันวันละ 2 ครั้งเป็นอย่างต่ำ ใช้ไหมขัดฟันร่วมด้วย และใช้น้ำยาบ้วนปากอย่างน้อยวันละ 1 ครั้ง เพื่อลดการเกิดคราบหินปูน
• ในช่วงแรกเน้นกินอาหารอ่อน ไม่ร้อนจัด เย็นจัด หรือของแข็ง
• พบทันตแพทย์ทุก 6 เดือน เพื่อตรวจสุขภาพช่องปากโดยรวมอย่างสม่ำเสมอ
• หลีกเลี่ยงการสูบบุหรี่